Η έρευνα στο Εργαστήριο Ιατρικής Μικροβιολογίας (ΕΙΜ) εστιάζεται στους μηχανισμούς με τους οποίους παθογόνα βακτήρια εκδηλώνουν την λοιμογόνο δράση τους στο ξενιστή χρησιμοποιώντας ως μοντέλο τη λοίμωξη από το Helicobacter pylori. Το H. pylori είναι ένα Gram-αρνητικό, μικροαερόφιλο, σπειροειδές βακτήριο το οποίο ενδημεί στο γαστρικό βλεννογόνο του 50% των ανθρώπων παγκοσμίως και ευθύνεται γιά την ανάπτυξη χρόνιας γαστρίτιδας και γαστρικού ή δωδεκαδακτυλικού έλκους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), το βακτήριο αυτό αποτελεί παράγοντα κινδύνου πρώτης τάξεως (class 1 καρκινογόνο) για ανάπτυξη γαστρικού αδενοκαρκινώματος.

Η επιδημιολογία της λοίμωξης σε ενήλικες και παιδιά, ο επιπολασμός, οι τρόποι μετάδοσης, καθώς και η αναπτυσσόμενη αντοχή του βακτηρίου στα χορηγούμενα για εκρίζωση αντιβιοτικά. Το ΕΙΜ αποτελεί εργαστήριο αναφοράς στην Ελλάδα γιά την μελέτη της αντοχής του H. pylori και έχει συμμετάσχει σε όλες τις Εθνικές και Ευρωπαϊκές μελέτες για τον καθορισμό των επιπέδων αντοχής, σε συνεργασία με γαστρεντερολογικές κλινικές νοσοκομείων των Αθηνών. Από τις συνεργασίες αυτές έχει προκύψει πλούσια βιβλιοθήκη στελεχών H. pylori που έχουν απομονωθεί από το στομάχι υγιών ή ασθενών (Panayotopoulou et al. 2007).

Η δραστικότητα νέων αντιμικροβιακών παραγόντων, ή φυσικών προϊόντων έναντι του βακτηρίου (Paraschos et al 2007)

Οι μηχανισμοί παθογένειας της λοιμώξεως απο H. pylori και πιο συγκεκριμένα:
    • Ο ρόλος των παραγόντων παθογένειας cagA και vacA, και  η συσχέτιση τους με την κλινική εκδήλωση της νόσου σε ασθενείς 
       με δωδεκαδακτυλικό έλκος, γαστρίτιδα και γαστρικό καρκίνο.
    • Το ρόλο της πρωτεΐνης CagA στη διατάραξη της φυσιολογικής μεταγωγής σήματος του ενδοκυττάριου μονοπατιού HGF/cMet 
       στα γαστρικά επιθηλιακά κύτταρα και την πιθανή σχέση της με την ανάπτυξη γαστρικού καρκίνου.
    • Η επαγωγή προ-φλεγμονωδών χημειοκινών από το γαστρικό επιθήλιο στα πρώιμα στάδια της λοίμωξης από H. pylori και η 
       ενδεχόμενη ευεργετική επίπτωση της χορήγησης προβιοτικών οξυγαλακτικών βακτηρίων (Sgouras et al. 2004 και 2005).

Εφαρμόζονται βιοχημικές και μοριακές τεχνικές σε συστήματα in vitro κυτταρο-καλλιεργειών επιθηλιακών κυττάρων και πειραματοζώων, μετά από μόλυνση με στελέχη H. pylori. Το ΕΙΜ διαθέτει δύο πειραματικά μοντέλα in vivo H.pylori λοίμωξης σε ποντίκια C57BL/6 και Γερβίλους Μογγολίας, στα οποία μετά από ενδογαστρική χορήγηση των στελεχών H. pylori SS1 και Β127 αντίστοιχα, αναπτύσσονται γαστρίτιδα και ατροφικές αλλοιώσεις παρεμφερείς με αυτές που παρατηρούνται στους ανθρώπους μετά από φυσική μόλυνση με H. pylori. Τα εν λόγω μοντέλα χρησιμοποιούνται στη μελέτη των μηχανισμών παθογένειας και για την αξιολόγηση της δραστικότητας νέων αντιμικροβιακών παραγόντων, ή φυσικών προϊόντων έναντι του μικροβίου.

Ο υπεύθυνος του εργαστηρίου Ανδρέας Μεντής, είναι ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Ελικοβακτηρίου του Πυλωρού (ΕΕΜΕΠ-www.hhpsg.gr) και έχει διατελέσει επί σειρά ετών μέλος του Δ.Σ. της εταιρείας και Πρόεδρος το 2002. Ο Δ. Σγούρας είναι μέλος του Δ.Σ της ΕΕΜΕΠ από το 2004.

Τέλος, εκτός του H. pylori, το εργαστήριο έχει συνεργαστεί στο παρελθόν σε μελέτες της μικροβιακής χλωρίδας του γαστρεντερικού συστήματος, των μηχανισμών σήψεως από Gram (-) μικρόβια καθώς και παθογόνα μικρόβια που ευθύνονται γιά τροφιμογενείς λοιμώξεις.

Προσωπικό εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας