ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

Εισαγωγή

Ο ιός του Δυτικού Νείλου είναι ένας RNA ιός της οικογενείας των Flaviviridae ιών όπως και οι ιοί του Δάγκειου και του κίτρινου πυρετού. Η κύρια δεξαμενή του ιού είναι τα μολυσμένα με τον ιό πτηνά, άγρια αλλά και αποδημητικά, στο αίμα των οποίων ο ιός κυκλοφορεί σε υψηλά επίπεδα και για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ενδιάμεσοι ξενιστές είναι τα κοινά κουνούπια, τα οποία μολύνονται κατά το τσίμπημα μολυσμένου πτηνού και το μεταδίδουν στον άνθρωπο, τον ίππο και άλλα θηλαστικά, όπως οι αίγες τα πρόβατα και τα βοοειδή. Ο ιός δεν φαίνεται να μεταδίδεται από τα μολυσμένα θηλαστικά, διότι η ιαιμία που προκαλείται σε αυτά είναι χαμηλού επιπέδου και σύντομη.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου προκαλεί ασυμπτωματική λοίμωξη σε ποσοστό 80% των ατόμων που μολύνονται. Ήπιες εκδηλώσεις της νόσου εμφανίζονται στο 20% και μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, κεφαλαλγία, μυϊκούς πόνους αδυναμία κλπ.  Σε ποσοστό 1% των λοιμώξεων παρατηρείται προσβολή του Κεντρικού ή/και Περιφερικού Νευρικού Συστήματος (εγκεφαλίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα, χαλαρή παράλυση, πάρεση, σπασμοί, αισθητηριακές διαταραχές κλπ)

Ορισμός κρούσματος ασθενούς

 ORISMOS KROYSMATOS

Επιδημία ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα

Το καλοκαίρι του 2010 τεκμηριώθηκε για πρώτη φορά εγκεφαλίτιδα από ιό του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα. Σύμφωνα με στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ, το καλοκαίρι και φθινόπωρο του 2010 διαγνώσθηκαν συνολικά 262 κρούσματα από ιό του Δυτικού Νείλου, το 70% περίπου των οποίων αφορούσε κρούσματα με εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ), ενώ το 30% παρουσίασε ήπιες εκδηλώσεις και σημειώθηκαν συνολικά 35 θάνατοι, σε υπερήλικα άτομα με υποκείμενα νοσήματα. Η πλειονότητα των κρουσμάτων καταγράφηκε στην Κεντρική Μακεδονία, με επίκεντρο τις πεδινές περιοχές Ημαθίας και Πέλλας. Μελέτες που έχουν γίνει πρόσφατα στις περιοχές αυτές, ενοχοποιούν το κοινό οικιακό κουνούπι Culex pipiens ως τον κύριο διαβιβαστή του ιού.

Tο καλοκαίρι 2011 επίσης σημειώθηκαν κρούσματα ιού του Δυτικού Νείλου. Από τα 101 κρούσματα που δηλώθηκαν,   76 εμφάνισαν εκδηλώσεις του ΚΝΣ και 25 ηπιότερες εκδηλώσεις.  Αντίθετα από το 2010, τα κρούσματα του 2011 παρουσιάσθηκαν νοτιότερα και συγκεκριμένα στις περιοχές Ανατολικής Αττικής, Λάρισας και Καρδίτσας.
Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλούμε επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του ΚΕΕΛΠΝΟ, www.keelpno.gr

Εργαστηριακή διάγνωση ύποπτων περιστατικών ιού του Δυτικού Νείλου στο Ελληνικό Ινστιτούτο Pasteur
Στο Διαγνωστικό Τμήμα του Ελληνικού Ινστιτούτου Pasteur είναι διαθέσιμες οι ακόλουθες μέθοδοι για τη διάγνωση της λοιμώξεως από τον Ιό του Δυτικού Νείλου:

1. Ορολογική μέθοδος

 orologikh west nile

Ερμηνεία αποτελεσμάτων ορολογικής μεθόδου – Προβλήματα
Ανίχνευση ειδικών IgM αντισωμάτων στο ΕΝΥ, τα οποία δεν περνούν τον αιματεγκεφαλικό φραγμό, υποδηλώνει in situ παραγωγή σε ασθενείς με προσβολή του ΚΝΣ.  Διαγνωστική είναι και η παρουσία IgM αντισωμάτων στον ορό. Τα IgG αντισώματα, ακολουθούν την εμφάνιση των IgM αντισωμάτων με καθυστέρηση μίας περίπου εβδομάδος. Στα IgG αντισώματα είναι διαγνωστική είτε η ορομεταστροφή, είτε η σημαντική αύξηση του τίτλου τους σε διαδοχικά δείγματα. Πρόβλημα ερμηνείας των ορολογικών μεθόδων αποτελούν οι διασταυρούμενες αντιδράσεις με άλλους ιούς όπως του κίτρινου πυρετού και της Ιαπωνικής εγκεφαλίτιδος που προκαλούνται είτε από φυσική νόσηση είτε μετά εμβολιασμό και η μακρά παραμονή των αντισωμάτων  στο αίμα και το ΕΝΥ των ασθενών.

2. Μοριακές μέθοδοι

 moriakes west nile

Ερμηνεία αποτελεσμάτων μοριακής μεθόδου – Προβλήματα
Με τις μοριακές μεθόδους αναζητείται το RNA του ιού σε κλινικά δείγματα όπως αίμα, ΕΝΥ και ιστοί. Η ιαιμία που προκαλεί ο ιός του Δυτικού Νείλου διαρκεί κατά μέσο όρο 6 ημέρες και θεωρείται ότι κορυφώνεται μερικές ημέρες αμέσως μετά το τσίμπημα του κουνουπιού και την έναρξη των συμπτωμάτων της λοίμωξης (βλέπε σχετικό διάγραμμα). Στο διάστημα αυτό μπορεί να γίνει ανίχνευση στο αίμα με μοριακή μέθοδο. Το χρονικό διάστημα από την 8η έως την 15η ημέρα εφόσον εμφανιστούν κλινικές εκδηλώσεις στο ΚΝΣ είναι δυνατή η ανίχνευση του ιού και στο ΕΝΥ με Real time PCR. Η διαγνωστική αξία των μοριακών μεθόδων για την ανίχνευση του ιού στο αίμα είναι περιορισμένη, γιατί το επίπεδο ιαιμίας είναι χαμηλό και η διάρκειά της σύντομη, ενώ ο ιός δεν ανευρίσκεται στο αίμα όταν εμφανιστούν συμπτώματα στο ΚΝΣ. Η χρησιμότητα των μοριακών μεθόδων είναι μεγαλύτερη για την ανίχνευση του ιού στο ΕΝΥ καθώς και την εξέταση αιμοδοτών.

west nile graph

Διάγραμμα: Τυπική πορεία ανάπτυξης της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στο αίμα και στον εγκέφαλο (τροποποίηση από Larry E. Davis, J. David Beckham, and Kenneth L. Tyler. North American encephalitic arboviruses. Neurol Clin. 2008).

3. Αποστολή δειγμάτων στο Ε.Ι.Παστέρ

Αιμοληψίες / Παραλαβή δειγμάτων
Στο ΕΙΠ πραγματοποιούνται αιμοληψίες και λήψεις δειγμάτων σε ιδιώτες ασθενείς που παραπέμπονται για εξετάσεις από τους θεράποντες ιατρούς τους τις εργάσιμες ημέρες (Δευτέρα – Παρασκευή) από 08:00 έως 12:00, χωρίς ραντεβού. Ο ασθενής δεν πρέπει να έχει γευματίσει τις τελευταίες 8 ώρες πριν την αιμοληψία.

Ο θεράπων ιατρός συμπληρώνει στο σχετικό Παραπεμπτικό Εξετάσεων το ιστορικό της νόσου και τα στοιχεία επικοινωνίας και επιλέγει στον Κατάλογο Εξετάσεων / Παραπεμπτικό  τις αιτούμενες εξετάσεις.

Μεταφορά δειγμάτων
Για την ασφαλή μεταφορά των δειγμάτων είναι απαραίτητα τα ακόλουθα:

  • Σε κάθε φιαλίδιο πρέπει να υπάρχει αυτοκόλλητη ετικέτα με το όνομα του ασθενούς, το είδος του δείγματος, και την ημερομηνία δειγματοληψίας και να συνοδεύεται από το αντίστοιχο Παραπεμπτικό Εξετάσεων.
  • Καλό κλείσιμο των φιαλιδίων, ώστε να μη χύνεται το περιεχόμενο κατά την μεταφορά.
  • Τοποθέτηση του φιαλιδίου μέσα σε πλαστικό σακουλάκι και ακολούθως σε εξωτερικό περιέκτη.
  • Χρησιμοποίηση παγοκυστών και θερμομονωτικών δοχείων για την αποστολή δειγμάτων από μεγάλες αποστάσεις.
  • Επισήμανση με κόκκινη βούλα των μολυσματικών δειγμάτων (AIDS, Ηπατίτιδα, κλπ).

Τα δείγματα των ασθενών παραλαμβάνονται από την Γραμματεία του Διαγνωστικού  Τμήματος στο Κτίριο 5, όλες τις εργάσιμες μέρες (Δευτέρα – Παρασκευή), από τις 08:00 έως τις 14:00.


Χωρίς κάποιο σχόλιο

Leave a Reply