Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας & Ανοσοβιοτεχνολογίας

Υπεύθυνος Εργαστηρίου: Δρ. Μαμαλάκη Αυγή
Τηλ: 210 6478838, Email: amamalaki@pasteur.gr

Αρχική

Το εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας και Ανοσοβιοτεχνολογίας ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2004, με κύριο στόχο την αξιοποίηση ερευνητικών ευρημάτων για την ανάπτυξη καινοτόμων διαγνωστικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων σε σημαντικούς τομείς της βιοϊατρικής επιστήμης.

Το εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας και Ανοσοβιοτεχνολογίας εστιάζεται:

  • Στην ανάπτυξη νέων βιοτεχνολογικών φαρμάκων (παραγωγή ανασυνδυασμένων βιομορίων όπως αντιγόνα, αντισώματα και πεπτίδια) για γνωστούς ή άγνωστους μοριακούς στόχους, και
  • Στη μελέτη της λειτουργικότητας των μοριακών στόχων και ανασυνδυασμένων βιομορίων για τη διάγνωση και θεραπευτική προσέγγιση διαφόρων νοσημάτων.

Οι νέες τεχνολογίες που έχουν αναπτυχθεί αφορούν στην:

Η παραγωγή ανασυνδυασμένων τμημάτων αντισωμάτων αποτελεί μία τεχνολογία που στηρίζεται στη δημιουργία συνδυαστικών cDNA βιβλιοθηκών Fab ή scFv τμημάτων των αντισωμάτων που εκφράζονται στην επιφάνεια νηματοειδών βακτηριοφάγων (phage display antibody libraries) και από τις οποίες είναι δυνατή η απομόνωση αντισωμάτων με συγκεκριμένη εξειδίκευση. Οι βιβλιοθήκες αυτές περιλαμβάνουν όλο το ρεπερτόριο των αντισωμάτων που εκφράζονται στα Β λεμφοκύτταρα που προέρχονται από συγκεκριμένο ιστό. Το εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας και Ανοσοβιοτεχνολογίας είναι το μοναδικό εργαστήριο στην Ελλάδα που έχει αναπτύξει με επιτυχία την τεχνολογία αυτή.

Η τρέχουσα ερευνητική δραστηριότητα του εργαστηρίου επικεντρώνεται:

στα νέα ερευνητικά προγράμματα που αφορούν:

  • Στην ανοσοθεραπεία του καρκίνου, όπου εμπλέκεται η ογκοπρωτεΐνη HER2/neu. Συνδυαστική προσέγγιση: γονίδια, πρωτεΐνες, φάρμακα.
  • Στην ανοσοθεραπεία και ανοσοδιάγνωση μεταβολικών νοσημάτων (ομοιόσταση του σιδήρου), όπου εμπλέκεται η εψιδίνη.

Στη συνέχιση ερευνητικών προγραμμάτων που αναπτύχθηκαν στο εργαστήριο Μοριακής Νευροβιολογίας και Ανοσολογίας, κατά την προηγούμενη δεκαετία, και αφορούν:

  • Στην ανοσοθεραπεία αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως η Βαριά Μυασθένεια
Ερευνητικά προγράμματα

Ερευνητικά προγράμματα

1. ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ, ΟΠΟΥ ΜΠΛΕΚΕΤΑΙ Η ΟΓΚΟΠΡΩΤΕΪΝΗ HER2/neu. ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ: ΓΟΝΙΔΙΑ, ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ, ΦΑΡΜΑΚΑ

(Μ. ΜΠΕΛΙΜΕΖΗ, Β. FILIPPI, Κ. ΒΟΥΡΒΟΥΧΑΚΗ, Α. ΜΑΜΑΛΑΚΗ)

Η ογκοπρωτεΐνη HER2/neu ανήκει στην οικογένεια των erbB υποδοχέων και αποτελεί μία διαμεμβρανική πρωτεΐνη με ενεργότητα κινάσης τυροσίνης. Αποτελεί το κύριο συστατικό των ετεροδιμερών που σχηματίζονται με τα άλλα μέλη της οικογένειας erbB (EGFR, erbB3, erbB4) παρουσία αυξητικών παραγόντων, με αποτέλεσμα την ενεργοποίηση των σηματοδοτικών οδών που οδηγούν στον πολλαπλασιασμό και διαφοροποίηση των κυττάρων. Η παραμικρή μεταβολή στην ακριβή ρύθμιση των σηματοδοτικών οδών που εμπλέκεται το HER2/neu προκαλεί σημαντικές ανωμαλίες και καρκινογένεση. Το HER2/neu υπερεκφράζεται στο 30% του καρκίνου του μαστού και ωοθηκών, καθώς και σε άλλους τύπους καρκίνου όπως πνεύμονα, παγκρέατος, παχέως εντέρου, κλπ και συνδέεται με την ανάπτυξη και διατήρηση της κακοήθειας. Η έκφραση της HER2/neu ογκοπρωτεΐνης σε νεοπλασματικά κύτταρα ενεργοποιεί το ανοσολογικό σύστημα, όπως φαίνεται από την παρουσία αυξημένων τίτλων αντισωμάτων εναντίον της στον ορό ασθενών με καρκίνο μαστού, αλλά επίσης και από την εμφάνιση αυξημένων ποσοστών Τ λεμφοκυττάρων στο περιφερικό αίμα, τα οποία είχαν ανοσολογική μνήμη για την HER-2/neu πρωτεΐνη. Η θεραπευτική προσέγγιση σήμερα στοχεύει στην παρεμπόδιση της σηματοδότησης του HER2/neu και στη μείωση της έκφρασης του στα κύτταρα.

Στα πλαίσια του προγράμματος αυτού προσπαθούμε:

  • Να διευκρινίσουμε τις οδούς που συσχετίζονται με την ανοσογονικότητα και το βαθμό κακοήθειας των καρκινικών κυττάρων που υπερεκφράζουν το HER-2/neu αντιγόνο. Χρησιμοποιώντας ανάλυση cDNA μικροσυστοιχιών θα ταυτοποιήσουμε τα γονίδια εκείνα που διαφοροποιούν την έκφραση τους στις καρκινικές κυτταρικές σειρές  που υπερεκφράζουν την ΗER-2/neu ογκοπρωτεΐνη. Θα εστιαστούμε στη μελέτη των γονιδίων εκείνων που παρουσιάζουν αύξηση στην έκφρασή τους ώστε να αποτελέσουν στόχο θεραπευτικών προσεγγίσεων
  • Να απομονώσουμε τμήματα αντισωμάτων τα οποία θα παρεμποδίζουν την ενεργότητα των καρκινικών αντιγόνων. Για το λόγο αυτό, έχουμε κατασκευάσει συνδυαστικές βιβλιοθήκες «φάγων-αντισωμάτων» από mRNA Β λεμφοκυττάρων διηθημένων λεμφαδένων ασθενούς με καρκίνο του μαστού όπου υπερεκφράζεται το αντιγόνο HER2/neu. Έχουμε απομονώσει ανασυνδυασμένα ανθρώπινα Fab τμήματα αντισωμάτων, τα οποία προσδένονται στην HER2/neu ογκοπρωτεΐνη και πιο συγκεκριμένα στο εξωκυτταρικό τμήμα της
  • Να μελετήσουμε, εάν η HER-2/neu πρωτεΐνη μπορεί να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα και να οδηγήσει στην απόρριψη του όγκου. Η εξωκυτταρική περιοχή της  HER2/neu, η οποία εμπεριέχει πολλαπλούς αντιγονικούς επιτόπους και έχει παραχθεί σε ετερόλογα συστήματα έκφρασης πρωτεϊνών, χορηγείται ταυτόχρονα με καρκινικά κύτταρα σε πειραματικά μοντέλα όγκου, με στόχο τον έλεγχο της λειτουργίας της ως εμβόλιο
  • Έχουμε ξεκινήσει τη δημιουργία πρωτότυπων κατασκευών που κωδικοποιούν για ογκο-ειδικούς χιμαιρικούς υποδοχείς, σε συνεργασία με το Κέντρο Ανοσολογίας και Ανοσοθεραπείας του Καρκίνου του νοσοκομείου “Ο Άγιος Σάββας” και το Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) της Κρήτης. Η καινοτομία των κατασκευών αυτών βασίζεται στην δημιουργία κυτταροτοξικών κυττάρων με αντικαρκινική δράση των οποίων η λειτουργία καθορίζεται από την έκφραση χιμαιρικών υποδοχέων και συνίσταται 1) στην αναγνώριση του καρκινικού κυττάρου μέσω της μεταβλητής περιοχής του ειδικού αντισώματος και 2) στην καταστροφή του καρκινικού κυττάρου μέσω μηχανισμών ενεργοποίησης που επάγονται από το σταθερό τμήμα του Τ-υποδοχέα (ζ-αλυσίδα) ή τη γ-αλυσίδα του Fc(ε)RI.

2. ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΟΣΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ), ΟΠΟΥ ΕΜΠΛΕΚΕΤΑΙ Η ΕΨΙΔΙΝΗ

(Β. ΚΟΛΙΑΡΑΚΗ, Μ. ΜΑΡΙΝΟΥ, Α. ΜΑΜΑΛΑΚΗ)

Η Εψιδίνη είναι ένα πεπτίδιο με αντιμικροβιακή δράση, με μεγάλo αριθμό κυστεϊνών, το οποίο συντίθεται στο ήπαρ και εκκρίνεται στο πλάσμα. Η έκφρασή του ρυθμίζεται από τα επίπεδα σιδήρου, τη φλεγμονή και την υποξία. Η Εψιδίνη διαδραματίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο στον έλεγχο της ομοιόστασης του σιδήρου του σώματος. Λειτουργεί ως ορμόνη, η οποία ελέγχει την απορρόφηση του διατροφικού σιδήρου καθώς και την απελευθέρωση του από τα κύτταρα. Η έκφραση της Εψιδίνης φαίνεται να είναι αυξημένη στην αναιμία χρονίων νοσημάτων (ACD), την πιο συχνή μορφή αναιμίας ανάμεσα στους νοσηλευόμενους ασθενείς, η οποία συσχετίζεται με την ελαττωμένη χρησιμοποίηση του σιδήρου για ερυθροποίηση. Επίσης, η Εψιδίνη μπορεί να εμπλέκεται σε πρωτογενείς και δευτερογενείς διαταραχές αύξησης της συγκέντρωσης σιδήρου, όπως στην κληρονομική αιμοχρωμάτωση, θαλασσαιμίες κ.λ.π.

Στα πλαίσια του προγράμματος αυτού έχουμε εκφράσει τις δύο μορφές της Εψιδίνης που ανιχνεύονται στο πλάσμα (25-πεπτίδιο και 20-πεπτίδιο) σε ετερόλογο σύστημα έκφρασης. Η έκφραση αυτή είναι σημαντική διότι θα συμβάλλει στην ανάπτυξη διαγνωστικών εργαλείων για την ανίχνευση της Εψιδίνης, στη μελέτη της λειτουργίας της Εψιδίνης στο μεταβολισμό του σιδήρου και στην παραγωγή νέων φαρμάκων για πειραματικά θεραπευτικά πρωτόκολλα με σκοπό την αντιμετώπιση αναιμιών και υπερσιδήρωσης. Η παραγωγή ανασυνδυασμένων ανθρώπινων μονοκλωνικών αντισωμάτων κατά της Εψιδίνης θα χρησιμοποιηθούν ως διαγνωστικά και θεραπευτικά εργαλεία.

3. ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΥΤΟΑΝΟΣΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ, ΟΠΩΣ Η ΒΑΡΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑ.

(Ε. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗ, Ε. ΦΩΣΤΙΕΡΗ, Σ. ΤΖΑΡΤΟΣ, Α. ΜΑΜΑΛΑΚΗ)

Η Βαριά Μυασθένεια (ΒΜ) είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα, όπου ο μυς δεν ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στο ερέθισμα του νεύρου, λόγω του μειωμένου αριθμού των λειτουργικών υποδοχέων της ακετυλοχολίνης (AChR) από ειδικά αντί-υποδοχέα αυτοαντισώματα. Περίπου τα 2/3 από τα αντί-υποδοχέα μονοκλωνικά αντισώματα (mAbs) και πολλά αυτοαντισώματα κατευθύνονται προς την κύρια ανοσογόνο περιοχή (Main immunogenic region, MIR) της α-υπομονάδας του AChR. Τα αντι-MIR mAbs προκαλούν απώλεια του AChR σε κυτταρικές σειρές και πειραματική μυασθένεια σε ζώα. Τα μονοσθενή Fab τμήματα των αντί-MIR αντισωμάτων, τα οποία δε διασυνδέουν τα μόρια του υποδοχέα και δεν προσδένουν το συμπλήρωμα, δεν μπορούν να προκαλέσουν απώλεια των AChR σε κυτταρικές σειρές και δεν επάγουν πειραματική μυασθένεια in vivo. Έχουμε δείξει επίσης ότι scFv τμήματα αντί-MIR αντισωμάτων και η «ανθρωποποιημένη» εκδοχή τους μπορούν να προστατεύουν τον AChR κυτταρικών σειρών από την καταστρεπτική βλάβη των αυτοαντισωμάτων.

Στόχος του προγράμματος είναι η απομόνωση ενός αριθμού Fab τμημάτων αντισωμάτων ανθρώπινης προέλευσης κατάλληλων να ανταγωνίζονται την πλειοψηφία των αυτοαντισωμάτων με σκοπό τη μελέτη τους και τη θεραπευτική προσέγγιση της Βαριάς Μυασθένειας

  • Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας των ανθρώπινων «φάγων-αντισωμάτων», κατασκευάσαμε μια βιβλιοθήκη αντισωμάτων από Β λεμφοκύτταρα θύμου αδένα ενός μυασθενικού και απομονώσαμε ειδικά αντι-AChR Fab τμήματα των αυτοαντισωμάτων. Επιπλέον, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία «ανακατανομής αλυσίδων» (chain shuffling) έχουμε απομονώσει μία σειρά ανθρώπινων τμημάτων αντισωμάτων αυξανόμενης συγγένειας, τα οποία αναγνωρίζουν ένα νέο ισχυρά ανοσογόνο επίτοπο του υποδοχέα. Τα τελικά αντισώματα ανταγωνίζονται τους ορούς των μυασθενικών για πρόσδεση στο υποδοχέα. Επίσης, έχουν την ικανότητα να προστατεύουν τον υποδοχέα κυτταρικών σειρών από την αντιγονική τροποποίηση που προκαλούν τα αυτοαντισώματα των μυασθενικών.
  • Ανθρώπινα μονοκλωνικά αντισώματα παρήχθησαν σε διαγονιδιακά “ανθρωποποιημένα” ποντίκια, τα οποία φέρουν τμήματα από το γονιδιακό τόπο των ανοσοσφαιρινών του ανθρώπου στο γενετικό τους υλικό και δεν παράγουν ενδογενείς ανοσοσφαιρίνες. Τα διαγονιδιακά ποντίκια ανοσοποιήθηκαν με το ανασυνδυασμένο εξωκυτταρικό τμήμα του ανθρώπινου AChR, το οποίο εκφράστηκε σε E. coli ή στο ζυμομύκητα P. pastoris. Από τα mAbs που απομονώθηκαν, ένα προσδένεται ικανοποιητικά στο φυσικό μόριο του AChR, ενώ το Fab τμήμα του είναι ικανό να προστατεύει τον υποδοχέα σε κυτταρικές σειρές από τη δράση των αυτοαντισωμάτων.
Μέλη

Μέλη

Α. Μαμαλάκη, Ερευνήτρια Β’ (κύρια ερευνήτρια)
Email: amamalaki@pasteur.gr

Μεταδιδακτορικοί Επιστημονικοί Συνεργάτες

Κ. Βουρβουχάκη, kvourvouhaki@pasteur.gr
Μ. Μαρίνου, mmm@pasteur.gr

Μεταπτυχιακοί Φοιτητές

Β. Κολιαράκη, vkoliaraki@pasteur.gr
Μ. Μπελιμέζη, mariabelimezi@pasteur.gr
Ε. Πρωτοπαπαδάκη, protopapadaki@pasteur.gr
Β. Filippi, bfilippi@pasteur

Χρηματοδοτήσεις

Χρηματοδοτήσεις

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (ΠΕΝΕΔ 2001):
Τίτλος Έργου: Γενετικά τροποποιημένα λεμφοκύτταρα στην ανοσοθεραπεία του καρκίνου.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (ΠΕΝΕΔ 2001):
Τίτλος Έργου: Αλληλεπιδράσεις πρωτεϊνικών μορίων – Βιοδραστικά μόρια

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ EΠΑΝ 2003:

Τίτλος Έργου: Εψιδίνη μια νέα ορμόνη ρυθμιστής της ομοιόστασης του σιδήρου, η οποία σχετίζεται με την αναιμία χρονίων νοσημάτων και την Αιμοχρωμάτωση: Ανάπτυξη (Δημιουργία) διαγνωστικών μεθόδων, μελέτη του μηχανισμού δράσης και σχεδιασμός πιθανών θεραπευτικών επεμβάσεων.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ EΠΑΝ 2003:

Τίτλος Έργου: Μεταβολές στην έκφραση γονιδίων και πρωτεινών σε ανθρώπινες καρκινικές σειρές που υπερεκφράζουν την ογκοπρωτείνη HER2/neu: Ταυτοποίηση νέων ανοσογονικών πρωτεινών που λειτουργούν ως διαγνωστικοί δείκτες και ειδικοί στόχοι για την ανοσοθεραπεία του καρκίνο.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΧΩΡΩΝ ΕΚΤΟΣ ΕΥΡΩΠΗΣ (ΕΛΛΑΔΑ-ΚΑΝΑΔΑΣ 2004):

Τίτλος Έργου: Hepcidin, a novel iron-regulatory hormone implicated in the anemia of chronic disease and in hemochromatosis.

Δημοσιεύσεις

Επιλεγμένες δημοσιεύσεις

Tzartos, S., Cung, M., Demange, P., Loutrari, H., Mamalaki, A., Marraud, M., Papadouli, I., Sakarellos, C., Tsikaris, V. The main immunogenic region (MIR) of the acetylcholine receptor and the anti-MIR antibodies. Molecular Neurobiology, 5:1-29, 1991.

Mamalaki, A., Trakas, N., Tzartos, S. Bacterial expression of a single-chain Fv fragment which efficiently protects the acetylcholine receptor against antigenic modulation caused by myasthenic antibodies. European Journal of Immunology, 23:1831845, 1993.

Mamalaki, A. and Tzartos, S.  Nicotinic Acetylcholine Receptor: Structure, Function and Main Immunogenic Region. Advances in Neuroimmunology, 4:339-354, 1994.

Kioussi, C., Mamalaki, A., Mirski, R., Jessen, K., Matsas, R. Expression of endopeptidase-24.11/ (common acute lymhoblastic leukemia CD10) in the sciatic nerve in the adult rat after lesion and during regeneration. European Journal of Neuroscience, 7:951-961, 1995.

Mamalaki, A., Boutou, E., Patsavoudi, E., Hurel, C., Tzartos, S. and Matsas, R. BM88: cDNA cloning of a novel neuron-specific molecule from pig nervous system that accelarates the differentiation of transfected mouse neuroblastoma cells. Journal of Biological Chemistry, 270:14201-14208, 1995.

Tzartos, S., Cung, M., Mamalaki, Α., Marraud, M., Papanastasiou, D., Sakarellos, C., Sakarellos-Daitsiotis, M. and Tsantili, P. Antigenic Structure of the Muscle Nicotinic Acetylcholine Receptor. Annales de  Medecine Interne, 147:442-445, 1996.

Gaitanou, M., Mamalaki, Α., Merkouri, E. and Matsas, R. Purification and cDNA cloning of mouse BM89 antigen shows that it is identical with the synaptic vesicle protein synaptophysin. Journal of Neuroscience Research, 48:507-514, 1997.

Tzartos, S., Barkas, T., Cung, M., Mamalaki, A., Marraud, M., Orlewski, P., Papanastasiou, D., Sakarellos, C., Sakarellos-Daitsiotis, M., Tsantili, P. and Tsikaris, V. Anatomy of the antigenic structure of a large membrane autoantigen, the muscle-type nicotinic acetylcholine receptor. Immunological Reviews, 163: 89-120, 1998.

Tzartos, SJ., Tsantili, P., Papanastasiou, D., Mamalaki, A. Construction of single-chain Fv fragments of anti-MIR monoclonal antibodies. Annals of the New York Academy of Science, 841:475-7, 1998.

Gomez, J., Boutou, E., Hurel, C., Mamalaki, A., Kentroti, S., Vernadakis A. and Matsas, R. Overexpression of the neuron specific molecule, BM88, in mouse neuroblastoma cells: altered responsiveness to growth factors. Journal of Neuroscience Research, 51:119-128, 1998.

Tsantili, P., Tzartos S. and Mamalaki, A. High affinity scFv antibody fragments protecting the human nicotinic acetylcholine receptor. Journal of Neuroimmunology, 94:15-27, 1999.

Papanastasiou, D., Mamalaki, A., Eliopoulos, E., Poulas, K., Liolitsas, C. and Tzartos, S. Construction and characterization of a humanized single chain Fv antibody fragment against the main immunogenic region of the acetylcholine receptor. Journal of Neuroimmunology, 94:182-195, 1999.

Martin-Ruiz, C. M., Court, J.A., Molnar, E., Lee, M., Gotti, C., Mamalaki, A., Tsouloufis, T., Tzartos, S., Ballard, C., Perry, R.H. and Perry, E.K. Alpha 4 but not alpha 3 and 7 nicotinic acetylcholine receptor subunits are lost from the temporal cortex in Alzheimer’s disease. Journal of  Neurochemistry, 73(4):1635-40, 1999.

Baxevanis, C.N., Spanakos, G., Voutsas, I.F., Gritzapis, A.D., Tsitsilonis, O.E., Mamalaki, Α. and Papamichail, M. Increased generation of autologous tumor-reactive lymphocytes by anti-CD3 monoclonal antibody and prothymosin alpha. Cancer Immunology Immunotherapy, 48(2-3):71-84, 1999.

Kleinjung, J., Petit, M.C., Orlewski, P., Mamalaki, A., Tzartos, S., Tsikaris, V., Daitsiotis-Sakarellos, M., Sakarellos, C., Marraud, M. and Cung, M.T. The Third-Dimensional Structure of the Complex between an Fv Antibody Fragment and an Analog of the Main Immunogenic Region of the Acetylcholine Receptor: A Combined Two-Dimensional NMR, Homology and Molecular Modeling Approach. Biopolymers, 53(2):113-28, 2000.

Kontou, Μ., Leonidas, D.D., Vatzaki, E.H., Acharya, K. R., Mamalaki, A., Oikonomakos, N.G. and Tzartos, S.J. The crystal structure of a Fab fragment of a rat monoclonal antibody against the main immunogenic region of the human muscle acetylcholine receptor. European Journal of Biochemistry, 267(8):2389-2397, 2000.

Tsouloufis, T., Mamalaki, A., Remoundos, M., Tzartos, S.J. Reconstitution of conformationally dependent epitopes of the N-terminal extracellular domain of human muscle AChR α subunit expressed in E.coli: implications for myasthenia gravis therapeutic approaches. International Immunology, 12(9):1255-1265, 2000.

Boutou, E., Matsas, R. and Mamalaki, A. Ιsolation of a mouse brain cDNA expressed in developing neuroblasts and mature neurons.  Molecular Brain Research, 86:153-167, 2001.

Gaitanou, M., Buanne, P., Pappa, C., Mamalaki, A., Tirone, F. and Matsas, R. Cloning, expression and localization of human BM88 shows that it maps to chromosome 11p15.5, a region implicated in Beckwith-Wiedemann syndrome and tumorigenesis, Biochemistry Journal 355:715-724, 2001.

Perez, S., Sotiropoulou, P., Sotiriadou, N., Mamalaki, A., Gritzapis, A., Echner, H., Voelter, W., Pawelec, G., Papamichai,l, M., Baxevanis, CN. HER-2/neu-derived peptide 884-899 is expressed by human breast, colorectal and pancreatic adenocarcinomas and is recognized by in-vitro-induced specific CD4(+) T cell clones. Cancer Immunol Immunotherapy 50(11):615-24, 2002.

Sotιriadou, N., Perez, S., Gritzapis, A., Sotiropoulou PA, Echner, H., Heinzel, S., Mamalaki, A., Pawelec, W., Voelter, W., Baxevanis, CN., and Papamichail, M. Peptide HER-2/neu (776-788) represents a, naturally processed broad MCH class II restricted T cell epitope. British Journal of Cancer 85(10), 1527-1534, 2001

Psaridi, L., Mamalaki, A., Remoundos M., and Tzartos, S. Expression of soluble ligand- and antibody-binding extracellular domain of human muscle acetylcholine receptor alpha subunit in yeast Pichia pastoris. Role of glycosylation in alpha -bungarotoxin binding. J Biol Chem. 277, 30, 26980-26986, 2002.

Gritzapis A., Mamalaki A., Kretsovali Α., Papamatheajis J., Belimezi Μ., Perez S., Baxevanis C. and Papamichail M. Redirecting mouse T hybridoma against human breast and ovarian carcinomas: in vivo activity against HER-2/neu expressing cancer cells. Br J Cancer. 2003 Apr 22; 88(8):1292-300.

Mamalaki A., Gritzapis A., Kretsovali Α., Belimezi Μ., Papamatheajis J., Perez S., Papamichail M and Baxevanis C. In vitro and in vivo antitumor activity of a mouse CTL hybridoma expressing chimeric receptors bearing the single chain Fv from HER-2/neu- specific antibody and the γ-chain from Fc(ε) RI. Cancer Immunol Immunother. 52(8): 513-22, 2003.

Psaridi-Linardaki, L., Mamalaki, A., and Tzartos, S. Future therapeutic strategies in autoimmune Myasthenia Gravis. Annals of the New York Academy of Science, 998: 539-548, 2003.

V. Avramopoulou, A. Mamalaki and S. Tzartos. Soluble oligomeric and ligand-binding extracellular domain of human neuronal alpha7 acetylcholine receptor expressed in the yeast Pichia pastoris: Replacement of the hydrophobic Cys-loop by the hydrophilic loop of ACh-binding protein enhances protein solubility. J. Biol.Chem., 279(37):38287-93.  2004.

Loukia Psaridi-Linardaki, Nikos Trakas, Avgi Mamalaki and Socrates J. Tzartos Specific immunoadsorption of the autoantibodies from myasthenic patients using the extracellular domain of the human muscle acetylcholine receptor α-subunit. Development of an antigen-specific therapeutic strategy.  Journal of Neuroimmunology, 159:183-191, 2005.

Fostieri E, Tzartos SJ, Berrih-Aknin S, Beeson D, Mamalaki A. Isolation of potent human Fab fragments against a novel highly immunogenic region on human muscle acetylcholine receptor which protect the receptor from myasthenic autoantibodies. Eur J Immunol. 35: 632–643, 2005.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ:

29. S. Tzartos and A. Mamalaki. “Basic Immunology – Functions and Disorders of the Immune System” by A.
Abbas and A. Lichtman. Ed. Paschalides, 2004.

ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ:

Production of recombinant fragments of muscle acetylcholine receptor and their use for ex vivo immunoadsorption of anti-ACh receptor antibodies from myasthenic patients.
Tzartos, S.J., Psaridi-Linardaki, L., Kostelidou, K. and Mamalaki, A.
Greek patent: (No. 1004240, 2002).