Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς Γονοκόκκου (Ε.Κ.Α.Γ.)

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Δρ. Εύα Τζελέπη,

Υπεύθυνος Εργαστηρίου Βακτηριολογίας ΕΙΠ.

Τηλ. 210-6478811, Email: tzelepi@mail.pasteur.gr

:: Πρακτικά ΕΚΑΓ 2012 ::

Σκοπός

Σκοπός

Το Εθνικό Κέντρο Αναφοράς για το Γονόκοκκο (ΕΚΑΓ) εδρεύει στο Εργαστήριο Βακτηριολογίας του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ. Ως Κέντρο Αναφοράς άρχισε να λειτουργεί το 1987, με την υπ’ αριθμ. πρωτ. Α1/5755/15-6-1987 απόφαση του Υπουργείου Υγείας. Η δραστηριότητά του, όμως,  χρονολογείται από το 1981, οπότε ξεκίνησε στο Ε.Ι.Π. το πρώτο στην Ελλάδα ερευνητικό πρόγραμμα με αντικείμενο τη Neisseria gonorrhoeae. Σκοπός του Κέντρου είναι η παρακολούθηση των επιδημιολογικών τάσεων της γονόρροιας και της αντοχής της Neisseria gonorroeae στα αντιβιοτικά. Επίσης, η ανάλυση μηχανισμών αντοχής, που είτε πρωτοεμφανίζονται είτε παρουσιάζουν μεγάλη εξάπλωση στο δείγμα γονοκόκκων που απομονώνονται στην Ελλάδα.

Το 2002, το ΕΚΑΓ συνδέθηκε στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιτήρησης των Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Λοιμώξεων (European Surveillance of Sexually Transmitted Infections –ESSTI- Network), το οποίο συγκροτήθηκε και λειτούργησε ως το 2008 στα πλαίσια ευρωπαϊκού προγράμματος DG SANCO (www.essti.org). Στη συνέχεια, μετά από ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων του ESSTI στο ECDC (European Center for Disease Prevention & Control). το 2009, το ΕΚΑΓ ανέλαβε την εκπροσώπηση της Ελλάδας ως εξουσιοδοτημένο εργαστήριο (nominated contact point) ως προς ότι αφορά την επιτήρηση της αντοχής του γονοκόκκου στα αντιβιοτικά στην Ελλάδα  και συμμετέχει στις δραστηριότητες του Δικτύου που κατατείνουν στην αναβάθμιση και εναρμόνιση των συστημάτων επιτήρησης των Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων (ΣΜΝ) στις χώρες της Ευρώπης, υπό την αιγίδα του ECDC .

Δραστηριότητες και μεθοδολογία

Δραστηριότητες και μεθοδολογία

Το Κέντρο Αναφοράς για το Γονόκοκκο:

  • Συλλέγει αναφορές και επεξεργάζεται επιδημιολογικά δεδομένα για τα περιστατικά γονοκοκκικής λοίμωξης που καταγράφονται στα συνεργαζόμενα Νοσοκομεία ή σε οποιοδήποτε  Κέντρο Υγείας της Ελλάδας που διαθέτει τέτοια στοιχεία και επιθυμεί να συνεργαστεί. Η συλλογή επιδημιολογικών δεδομένων γίνεται βάσει προτυποποιημένου ερωτηματολογίου που έχει καταρτιστεί από το ΕΚΑΓ και μοιράζεται στα συνεργαζόμενα Κέντρα.  Με βάση τα στοιχεία αυτά, το ΕΚΑΓ εκτιμά την ετήσια επίπτωση των λοιμώξεων από N. gonorrhoeae και παρακολουθεί σε συνεχή βάση τα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά της γονόρροιας στην Ελλάδα.
  • Καταρτίζει και συντηρεί συνεχόμενη συλλογή γονοκόκκων, η οποία αριθμεί σήμερα περισσότερα από 3.000 χαρακτηρισμένα στελέχη.
  • Τυποποιεί τα γονοκοκκικά στελέχη που παραλαμβάνει με: (α) αυξοτυπία, βάσει των τροφικών τους απαιτήσεων, (β) οροτυπία με τη χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων έναντι της κύριας πρωτεϊνης Ι της εξωτερικής γονοκοκκικής μεμβράνης, (γ) ανάλυση πλασμιδιακού περιεχομένου, (δ) ανάλυση γενωμικού DNA σε ηλεκτροφόρηση παλλόμενου πεδίου και, περιστασιακά, άλλες μεθόδους μοριακής τυποποίησης (NG-MAST, MLST).
  • Εξετάζει την ευαισθησία των γονοκόκκων στα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της γονόρροιας και αναλύει μηχανισμούς αντοχής που είτε εμφανίζονται για πρώτη φορά είτε παίρνουν σημαντικές διαστάσεις στο ελληνικό δείγμα γονοκόκκων.
  • Διεξάγει ερευνητικό έργο με αντικείμενα την επιδημιολογία της γονόρροιας και τη βιολογική βάση της αντοχής της N. gonorrhoeae στα αντιβιοτικά.
  • Εκπαιδεύει επιστήμονες και τεχνολόγους και υποστηρίζει την εκπόνηση διδακτορικών διατριβών σε σχετικά με το γονόκοκκο θέματα.
  • Ενημερώνει σε ετήσια βάση το Υπουργείο Υγείας (Δ/νση Δημοσίας Υγιεινής) για τα ευρήματά του.
  • Ανακοινώνει τα αποτελέσματα και συμπεράσματά του στην ελληνική και διεθνή επιστημονική κοινότητα και τα δημοσιεύει σε τακτά χρονικά διαστήματα σε έγκυρα διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Τα κυριότερα ευρήματα για κάθε έτος ανακοινώνονται επίσης στον δικτυακό τόπο του ΕΙΠ.
Μέλη

Μέλη

– Εύα Τζελέπη, Βιολόγος, Ερευνητής Α΄, Προϊσταμένη Εργαστηρίου Βακτηριολογίας (email: tzelepi@pasteur.gr)

– Βιβή Μυριαγκού, Βιολόγος, Ερευνητής B’ (email: miriagou@pasteur.gr)

Ειρήνη Σιατραβάνη, Βοηθός Ιατρικών Εργαστηρίων, πτυχιούχος Τ.Ε.Ι. Αθήνας (email: siatravani@pasteur.gr)

Δημοσιεύσεις

Δημοσιεύσεις

  • Mavroidi A, Tzelepi E, Siatravani E, Godoy D, Miriagou V, Spratt BG. Analysis of emergence of quinolone-resistant gonococci in Greece by combined use of Neisseria gonorrhoeae Multi-Antigen Sequence Typing and Multi-Locus Sequence Typing. Journal of Clinical Microbiology 2011, 49, 1196-1201.
  • Tzelepi E, Avgerinou H, Flemetakis A, Siatravani E, Stathi M, Daniilidou M, Miriagou V. Changing figures of antimicrobial susceptibility and serovar distribution in Neisseria gonorrhoeae isolated in Greece. Sexually Transmitted Diseases 2010, 37, 115-120.
  • Tzelepi E, Daniilidou M, Miriagou V, Siatravani E, Pavlidou E, Flemetakis A. Cluster of multidrug-resistant Neisseria gonorrhoeae with reduced susceptibility to the newer cephalosporins in Northern Greece. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2008, 62, 637-639.
  • Ison CA, Martin IMC, Lowndes CM and Fenton KA on behalf of the European Surveillance of Sexually Transmitted Infections (ESSTI) Network. Comparability of laboratory duagnosis and antimicrobial susceptibility testing of Neisseria gonorrhoeae from reference laboratories in Western Europe. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2006, 58, 580-586.
  • Martin IMC, Hoffmann S and Ison CA on belhaf of the European Surveillance of Sexually Transmitted Infections (ESSTI) Network. European Surveillance of Sexually Transmitted Infections (ESSTI): the first combined antimicrobial susceptibility data for Neisseria gonorrhoeae in Western Europe. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2006, 58, 587-593.
  • Stathi M, Flemetakis A, Miriagou V, Kyriakis KP, Maniatis A, Tzelepi E. Antimicrobial susceptibility of Neisseria gonorrhoeae in Greece. Data for the years 1994 – 2004. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 2006, 57, 775-779.
  • Τζελέπη Ε. Αντοχή στα αντιβιοτικά στη Neisseria gonorrhoeae. Κλινικά Φροντιστήρια 2005, 17 (τεύχος 3), σελ. 91–115, Εκδόσεις Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών, Αθήνα 2005.
  • Arthur G, Lowndes CM, Blackham J, Fenton KA, and the European Surveillance of Sexually Transmitted Infections (ESSTI) Network. Divergent approaches to partner notification for sexually transmitted infections across the European Union. Sexually Transmitted Diseases 2005, 32, 734-41.
  • Fenton KA & Lowndes CM, and the European Surveillance of Sexually Transmitted Infections (ESSTI) Network. Recent trends in the epidemiology of sexually transmitted infections in the European Union. Sexually Transmitted Infections 2004, 80, 255-263.
  • Lowndes CM & Kevin Fenton A, and the European Surveillance of Sexually Transmitted Infections (ESSTI) Network. Surveillance Systems for STIs in the European Union: Facing a changing epidemiology. Sexually Transmitted Infections 2004, 80, 264-271.
  • Kyriakis KP, Tzelepi E, Avgerinou H, Mavroidi A, Daniilidou M, Frangouli E. Current characteristics of gonorrhea outpatients in Athens, Greece. Sexually Transmitted Infections 2002, 78, e5 (www.sextransinf.com/cgi/content/full/78/4/e5).
  • Mavroidi A, Tzouvelekis LS, Kyriakis KP, Avgerinou H, Daniilidou M, Tzelepi E. Multidrug-resistant strains of Neisseria gonorrhoeae in Greece. Antimicrobial Agents & Chemotherapy 2001, 45, 2651-4.
  • Mavroidi A, Tzouvelekis LS, Tassios PT, Flemetakis A, Daniilidou M, Tzelepi E. Characterization of Neisseria gonorrhoeae strains with decreased susceptibility to fluoroquinolones isolated in Greece during 1996-1999. Journal of Clinical Microbiology 2000, 38, 3489-91.
  • Kyriakis K, Tzelepi E, Flemetakis A, Avgerinou H, Tzouvelekis LS, Frangouli E. Epidemiology of male gonococcal infection in Greece. Sexually Transmitted Diseases 1999, 26, 43-8.
  • Tzelepi E, Avgerinou H, Kyriakis KP, Tzouvelekis LS, Flemetakis A, Kalogeropoulou A, Frangouli E. Antimicrobial susceptibility and types of Neisseria gonorrhoeae in Greece. Data for the 4-year period 1990-1993. Sexually Transmitted Diseases 1997, 24, 378-85.
  • Τζελέπη Ε. Εθνικό Κέντρο Αναφοράς για το Γονόκοκκο. Επιδημιολογικό Δελτίο Λοιμωδών Νοσημάτων Ελλάδος 1999, 2, 87-88.
  • Tirodimos I, Tzelepi E, Katsougiannopoulos VC. Penicillin-binding protein 2 genes of chromosomally resistant to penicillin Neisseria gonorrhoeae isolated in Greece. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 1993, 32, 677-84.
  • Τυροδήμος Η, Τζελέπη Ε, Βαβάτση Ν, Δελίδου Κ, Δουμπόγιας Ι. Παρουσία μετάλλαξης στο γονίδιο της δεσμευτικής της πενικιλλίνης πρωτεϊνης 2 (PBP 2) σε μη-β-λακταμασοπαραγωγά, ανθεκτικά στην πενικιλλίνη στελέχη Neisseria gonorrhoeae που απομονώθηκαν στην Ελλάδα. Δελτίο Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρεαίας (ΔΕΜΕ) 1993, 38, 331-341.
  • Tzelepi E, Frangouli E, Athanassopoulou V, Tzanakaki G, Tseliou P. Neisseria gonorrhoeae in Athens, Greece. Epidemiologic classification and antimicrobial susceptibility patterns of strains isolated between 1988-1989. Sexually Transmitted Diseases 1991, 18, 238-44.
  • Tzanakaki G, Mavrommati L, Tzelepi E, Kolyva S, Frangouli E. Serological classification in relation to auxotypes, plasmid contents and susceptibilities to antimicrobials of penicillinase producing Neisseria gonorrhoeae (PPNG) and non-PPNG strains isolated in Greece. Genitourinary Medicine 1989, 65, 171-6.
  • Mavrommati L, Tzelepi E. Conjugal transfer of penicillin resistance plasmids to proline-citrulline-uracil (PCU) dependent strains of Neisseria gonorrhoeae. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 1989, 3, 335-9.
  • Τζανακάκη Γ, Κολυβά Σ., Τζελέπη Ε, Γεροντίδου Α, Φλεμετάκης Α, Φραγκούλη Ε, Μαυρομμάτη Λ. Neisseria gonorrhoeae: Επιδημιολογικά στοιχεία 1986-87. Δελτίο Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας 1988, 33, 292-306.
  • Mavrommati L, Tzelepi E, Sima A, Tzanakaki G, Kokla A, Flemetakis A. Antibiotic resistance, plasmid content, and auxotypes of Neisseria gonorrhoeae in Greece. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 1988, 21, 571-9.
Βραβευμένες εργασίες

Βραβευμένες εργασίες ΕΚΑΓ

  1. ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ στο 32ο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο (Αθήνα, Μάιος 2006) για την εργασία «Επιτήρηση της ευαισθησίας του γονόκοκκου στα αντιβιοτικά στην Ελλάδα κατά τα έτη 1994-2005» των Μ. Στάθη, Ε. Αυγερινού, Β. Μυριαγκού, Α. Φλεμετάκη, Μ. Δανιηλίδου, Κ. Παπαγιαννίτση, Α. Ζιώγα, Κ.Π. Κυριάκη, Ε. Τζελέπη.
  2. ΕΠΑΙΝΟΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ στο 28ο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο (Αθήνα, Μάιος 2002) για την εργασία «Χαρακτηρισμός πλασμιδιακής αντοχής στην τετρακυκλίνη στη Neisseria gonorrhoeae» των Μ. Στάθη, Β. Μυριαγκού, Α. Φλεμετάκη, Ε. Αυγερινού, Κ. Κυριάκη, Ε. Τζελέπη.
  3. ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΒΑΣΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ στο 25ο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο (Αθήνα, Μάιος 1999) για την εργασία «Μελέτη μηχανισμού αντοχής πολυανθεκτικού στα αντιβιοτικά κλώνου Neisseria gonorrhoeae» των Α. Μαυροειδή, Λ.Σ. Τζουβελέκη, Π. Γιακκούπη, Ε. Τζελέπη.
  4. ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ στο 23ο Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο (Αθήνα, Μάιος 1997), για την εργασία «Neisseria gonorrhoeae: Ορότυποι και αντοχή στα αντιβιοτικά κατά την τριετία 1994–1996» των Ε. Αυγερινού, Α. Φλεμετάκη, Ε. Φραγκούλη, Ε. Πριναράκη, Κ. Κυριάκη, Ε. Τζελέπη.
  5. ΠΡΩΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΒΑΣΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ στο 14ο Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο (Αθήνα, 1988) για την εργασία «In vitro μεταβίβαση πλασμιδίων αντοχής σε εξαρτημένα από προλίνη, κιτρουλλίνη και ουρακίλη (PCU) στελέχη Neisseria gonorrhoeae» των Λ. Μαυρομμάτη, Ε. Τζελέπη, Σ. Κολυβά, Γ. Τζανακάκη.