Τα εξωκυττάρια κυστίδια (EVs) αποτελούν παγκοσμίως ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και καινοτόμο συστατικό για τον τομέα των καλλυντικών. Λόγω της λιπιδικής τους φύσης απορροφώνται εύκολα από το δέρμα, οδηγώντας στο βέλτιστο αποτέλεσμα σε καλλυντικό προϊόν ακόμη και σε βαθύτερα στρώματα της επιδερμίδας. Η χρήση τους ως συστατικό σε σκευάσματα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη βιομηχανία δερμοκαλλυντικών, όπου ελάχιστα προϊόντα αναφέρουν την παρουσία EVs στη σύστασή τους. Σε σύγκριση με την παραδοσιακή δερματολογική θεραπεία, τα EVs (ως θεραπεία χωρίς κύτταρα) προσφέρουν πολλαπλά πλεονεκτήματα, συμπεριλαμβανομένης της στοχευμένης χορήγησης, της χαμηλής τοξικότητας, της εξατομικευμένης θεραπείας και της πολυλειτουργικότητας. Πρόσφατες εργασίες έδειξαν τη δυνητική υπεροχή των φυτικών EVs σε σύγκριση με άλλα συστατικά, κυρίως λόγω της έλλειψης εγγενούς κινδύνου καθώς και της στοχευμένης δράσης με πολλαπλές μεθόδους χορήγησης.
Tο δέρμα αποτελεί πρωταρχικό φραγμό έναντι παθογόνων μικροοργανισμών, υπεριώδους ακτινοβολίας, χημικών ουσιών και μηχανικών βλαβών ενώ παράλληλα ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματος και την ποσότητα νερού που αποβάλλεται. Η απώλεια υγρασίας και το οξειδωτικό στρες είναι οι βασικοί παράγοντες γήρανσης, ανεξάρτητα από τον τύπο δέρματος. Όταν το δέρμα αφυδατωθεί και στρεσσαριστεί, χάνει τη σφριγηλότητα, την ελαστικότητα και τη νεανικότητά του. Η έρευνα για αποτελεσματικά αναπλαστικά και αντιγηραντικά προϊόντα παρουσιάζει μονίμως ανοδική πορεία. Το 2022, η παγκόσμια αγορά δερμοκαλλυντικών απέφερε σημαντικά έσοδα και μέχρι το 2027, αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω, με την ταχύτερη ανάπτυξη να σημειώνεται στην αγορά της υψηλής ποιότητας περιποίησης του δέρματος με φυτικά προϊόντα. Παράλληλα, το ενδιαφέρον για τη χρήση EVs σε δερμοκαλλυντικά έχει αυξηθεί κατακόρυφα, παγκοσμίως. Στην ελληνική αγορά των καλλυντικών σκευασμάτων, τα φυτικά EVs προέρχονται κυρίως από την ασιατική αγορά αλλά και σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αναφέρονται οι συγκεντρώσεις τους, η ακριβής προέλευσή τους ή αν έχουν προηγηθεί μελέτες αποτελεσματικότητας της δράσης τους.
Κύριος στόχος του PLEXDERM είναι ο πλήρης χαρακτηρισμός EVs από επιλεγμένα ελληνικά, φυλλώδη καλλιεργούμενα φυτά (τομάτες, χαρούπι) και φρούτα (αβοκάντο, πορτοκάλια), με απώτερο σκοπό τη βιοτεχνολογική χρήση τους σε καλλυντικές και δερματολογικές εφαρμογές, με έμφαση σε αναπλαστικά και αντιγηραντικά προϊόντα. Στα πλαίσια του PLEXDERM θα αναπτυχθεί, για πρώτη φορά στον ελληνικό χώρο, η μεθοδολογία που αφορά την απομόνωση, τον λεπτομερή βιοφυσικό και μοριακό χαρακτηρισμό και την αποτίμηση των αντιοξειδωτικών, αντιφλεγμονωδών, αναπλαστικών και αντιγηραντικών ιδιοτήτων των επιλεγμένων φυτικών EVs. Στη μεθοδολογική φαρέτρα του PLEXDERM θα συνδυαστούν in vitro κυτταρικά μοντέλα και ιστοτεχνολογικό ανάλογο δέρματος με in vivo οργανισμικά μοντέλα (νηματώδης σκώληκας C. elegans), ώστε να παραχθούν όσο το δυνατόν πιο εφαρμόσιμα αποτελέσματα.
Η διεπιστημονική σύμπραξη μεταξύ τριών ισχυρών ερευνητικών φορέων (Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας) και της ανερχόμενης ΜμΕ YOUTH LAB θα οδηγήσει στην ανάπτυξη μιας σειράς τριών καινοτόμων αναπλαστικών και αντιγηραντικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας με αναμενόμενη μεγάλη εφαρμοσιμότητα τόσο στην ελληνική όσο και στη διεθνή αγορά. Η δραστικότητα των προϊόντων θα είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη, βασισμένη σε πειραματικά δεδομένα, ενώ θα αποδειχθεί με δοκιμές αποτελεσματικότητας σε εθελοντές και των δύο φύλων. Τα επιστημονικά και οικονομικά οφέλη θα είναι πολλαπλά τόσο άμεσα για τους εμπλεκόμενους φορείς όσο και για την εθνική οικονομία, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη του τομέα και τη δημιουργία και διατήρηση νέων θέσεων εργασίας. Συνολικά, το PLEXDERM αποτελεί τον πλήρη κύκλο ζωής ενός καινοτόμου εγχειρήματος που στηρίζεται στην εμπορική αξιοποίηση υψηλής ποιότητας ερευνητικών αποτελεσμάτων.
Κατάσταση έργου
Ενεργό
Πηγή χρηματοδότησης
ΕΘΝΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ - ΕΣΠΑ 2021-2027 - Δράση «Ερευνώ-Καινοτομώ», Παρέμβαση ΙΙ: «Συμπράξεις Επιχειρήσεων με Ερευνητικούς Οργανισμούς»
Περίοδος υλοποίησης
10 ΣΕΠ 2026 - 09 ΣΕΠ 2029
Προϋπολογισμός ΕΙΠ
€331660
Συνολικός Προϋπολογισμός
€1573936
Κωδικός έργου
ΕΚΠΑΡ02-0043521
Επιστημονική Υπεύθυνη
Δρ. Ουρανία Γεωργοπούλου
Διευθύντρια Ερευνών
Mail: uraniag@pasteur.gr
Τηλ: +302106478877
